Wykonywanie kary pozbawienia wolności

Kodeks karny wykonawczy: rodzaje i typy zakładów karnych, systemy odbywania kary, klasyfikacja skazanych, prawa i obowiązki osadzonego, nagrody i kary dyscyplinarne, warunkowe przedterminowe zwolnienie, przerwa w karze, tymczasowe aresztowanie i dozór elektroniczny.

Dziedzina 4 z 8 w naszym podziale materiału. W tej dziedzinie mamy 25 pytań.

Jak kodeks karny wykonawczy reguluje monitorowanie części celi mieszkalnej przeznaczonej do celów sanitarno-higienicznych?

a) Obraz jest przekazywany w sposób uniemożliwiający ukazywanie intymnych części ciała skazanego i jego czynności fizjologicznych poprawna
b) Monitorowanie tej części celi mieszkalnej jest bezwzględnie zakazane w każdym zakładzie karnym i areszcie śledczym
c) Monitorowanie tej części celi mieszkalnej jest dopuszczalne wyłącznie za uprzednią pisemną zgodą skazanego
d) Obraz z tej części celi rejestruje się, a odtworzyć go można dopiero za zgodą sędziego penitencjarnego nadzorującego jednostkę

Dlaczego tak: Monitoring wolno stosować także w celach mieszkalnych wraz z częścią sanitarno-higieniczną i w łaźniach, ale przekaz do monitorów musi zakrywać intymne części ciała i intymne czynności fizjologiczne. O stosowaniu monitorowania w konkretnych miejscach decyduje dyrektor zakładu karnego, a utrwalanie dźwięku nie może obejmować tajemnicy spowiedzi ani innej tajemnicy prawnie chronionej.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 73a § 2, § 4, § 5 i § 8

Które zakłady karne kodeks karny wykonawczy wymienia jako rodzaje zakładów karnych?

a) Dla młodocianych, dla dorosłych, dla recydywistów penitencjarnych oraz dla odbywających karę aresztu wojskowego
b) Dla młodocianych, dla odbywających karę po raz pierwszy, dla recydywistów penitencjarnych oraz dla odbywających karę aresztu wojskowego poprawna
c) Dla odbywających karę po raz pierwszy, dla recydywistów penitencjarnych, dla skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz dla młodocianych
d) Zamknięte, półotwarte i otwarte, a w każdym z nich wyodrębniony oddział terapeutyczny

Dlaczego tak: Rodzaj zakładu mówi, kto w nim odbywa karę, i tych rodzajów są cztery. Zamknięty, półotwarty i otwarty to nie rodzaje, tylko typy z art. 70, czyli stopień zabezpieczenia. Rozróżnienie rodzaj-typ jest podstawą całej klasyfikacji.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 69 i art. 70 § 1

Pułapka: Zamknięty, półotwarty i otwarty to typy, a nie rodzaje zakładów karnych.

W jakich systemach wykonuje się karę pozbawienia wolności?

a) W systemie programowanego oddziaływania, w systemie terapeutycznym i w systemie penitencjarnym
b) W systemie zwykłym, w systemie zaostrzonym i w systemie terapeutycznym o określonej specjalizacji
c) W systemie programowanego oddziaływania, w systemie terapeutycznym i w systemie zwykłym poprawna
d) W systemie programowanego oddziaływania, w systemie resocjalizacyjnym i w systemie zwykłym

Dlaczego tak: Systemy są trzy i to zamknięta lista. Ani system penitencjarny, ani zaostrzony, ani resocjalizacyjny nie istnieją w kodeksie, choć nazwy brzmią wiarygodnie. Minister Sprawiedliwości może ustalić inny system tylko w drodze rozporządzenia dla celów sprawdzania nowych metod oddziaływania.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 81

Ile wynosi powierzchnia celi mieszkalnej przypadająca na skazanego?

a) Nie mniej niż 2 m2, a w zakładzie karnym typu otwartego nie mniej niż 3 m2
b) Nie mniej niż 2,5 m2 w celi wieloosobowej oraz nie mniej niż 3 m2 w celi jednoosobowej
c) Nie mniej niż 4 m2, z możliwością obniżenia do 3 m2 decyzją dyrektora zakładu karnego
d) Nie mniej niż 3 m2, bez wliczania wnęki okiennej i wydzielonego kącika sanitarnego poprawna

Dlaczego tak: Regułą są 3 m2 na skazanego. Do tej powierzchni nie wlicza się wnęki okiennej, wnęki grzejnikowej ani wydzielonego kącika sanitarnego. Zejście poniżej 3 m2, ale nigdy poniżej 2 m2, jest możliwe tylko w wyliczonych w kodeksie sytuacjach i na czas oznaczony w decyzji.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 110 § 2 i § 4a

Ile trwa widzenie skazanego z osobą odwiedzającą?

a) 45 minut
b) 60 minut poprawna
c) 90 minut
d) 30 minut

Dlaczego tak: Widzenie trwa 60 minut i w tym samym dniu udziela się skazanemu tylko jednego widzenia. Wyjątkiem jest połączenie widzeń miesięcznych za zgodą dyrektora w zakładzie typu zamkniętego i półotwartego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 105a § 1

Z ilu widzeń w miesiącu może korzystać skazany w zakładzie karnym typu zamkniętego?

a) Z jednego widzenia, a za zgodą dyrektora zakładu karnego z dwóch
b) Z trzech widzeń, które za zgodą dyrektora zakładu karnego mogą być połączone
c) Z dwóch widzeń, które za zgodą dyrektora można wykorzystać jednorazowo poprawna
d) Z nieograniczonej liczby widzeń, w godzinach ustalonych w porządku wewnętrznym

Dlaczego tak: W zakładzie typu zamkniętego są dwa widzenia w miesiącu. Trzy widzenia to typ półotwarty, a nieograniczona liczba to typ otwarty. W zakładach dla młodocianych typu zamkniętego i półotwartego skazani mają ponadto prawo do jednego dodatkowego widzenia w miesiącu.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 90 pkt 6

Pułapka: Trzy widzenia w miesiącu to zakład typu półotwartego, nie zamkniętego.

Jak często i na jak długo można udzielać przepustek skazanemu w zakładzie karnym typu półotwartego?

a) Nie częściej niż raz w miesiącu, łącznie na okres nieprzekraczający 28 dni w roku
b) Nie częściej niż raz na kwartał, łącznie na okres nieprzekraczający 21 dni w roku
c) Nie częściej niż raz na dwa miesiące, łącznie na okres nieprzekraczający 30 dni w roku
d) Nie częściej niż raz na dwa miesiące, łącznie na okres nieprzekraczający 14 dni w roku poprawna

Dlaczego tak: W typie półotwartym przepustka przysługuje najwyżej co dwa miesiące i daje łącznie 14 dni w roku. Raz w miesiącu i 28 dni w roku to zakład typu otwartego. Do tych przepustek stosuje się odpowiednio przepisy o nagrodzie w postaci opuszczenia zakładu.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 91 pkt 7 i art. 92 pkt 9

Na jaki najdłuższy czas jednorazowo przyznaje się nagrodę w postaci widzenia bez dozoru poza obrębem zakładu karnego z osobą najbliższą?

a) 30 godzin poprawna
b) 24 godziny
c) 48 godzin
d) 14 dni

Dlaczego tak: Nagroda z art. 138 § 1 pkt 7 to widzenie poza obrębem zakładu do 30 godzin jednorazowo, a łączna liczba takich widzeń nie może przekroczyć 28 w roku. Czternaście dni to inna nagroda: zezwolenie na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 138 § 1 pkt 7 i art. 139 § 3

Pułapka: 14 dni dotyczy nagrody z pkt 8, czyli opuszczenia zakładu, a nie widzenia poza jego obrębem.

Jak długo najdłużej trwa kara dyscyplinarna umieszczenia w celi izolacyjnej i co jest potrzebne, żeby przekroczyć 14 dni?

a) Do 21 dni, a powyżej 14 dni potrzebna jest zgoda dyrektora okręgowego Służby Więziennej
b) Do 28 dni, a powyżej 14 dni potrzebna jest zgoda komisji penitencjarnej zakładu karnego
c) Do 28 dni, a powyżej 14 dni potrzebna jest zgoda sędziego penitencjarnego poprawna
d) Do 14 dni, dłużej tej kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć w żadnym wypadku

Dlaczego tak: Granicą jest 28 dni, ale wymiar powyżej 14 dni wymaga zgody sędziego penitencjarnego. Przed wymierzeniem tej kary lekarz albo psycholog wydaje pisemną opinię o zdolności skazanego do jej odbycia, a w trakcie wykonywania kontroluje tę zdolność na bieżąco.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 143 § 1 pkt 8 i art. 145 § 3

W jakich terminach można wymierzyć skazanemu karę dyscyplinarną?

a) W ciągu 7 dni od powzięcia przez przełożonego wiadomości o przekroczeniu i 14 dni od jego popełnienia
b) W ciągu 14 dni od powzięcia przez przełożonego wiadomości o przekroczeniu i 60 dni od jego popełnienia
c) W ciągu 30 dni od powzięcia przez przełożonego wiadomości o przekroczeniu i 90 dni od jego popełnienia
d) W ciągu 14 dni od powzięcia przez przełożonego wiadomości o przekroczeniu i 30 dni od jego popełnienia poprawna

Dlaczego tak: Terminy biegną równolegle i wystarczy, że upłynie jeden z nich, żeby ukaranie było niedopuszczalne. Osobny termin dotyczy wykonania: kary dyscyplinarnej nie można zacząć wykonywać po upływie 14 dni od jej wymierzenia.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 147 § 1

Kto wymierza karę dyscyplinarną umieszczenia w celi izolacyjnej?

a) Dyrektor zakładu karnego, i tylko on poprawna
b) Komisja penitencjarna zakładu karnego w drodze decyzji
c) Sędzia penitencjarny na wniosek dyrektora zakładu karnego
d) Wychowawca albo kierownik działu penitencjarnego

Dlaczego tak: Kary z art. 143 § 1 pkt 4, 5 i 7-8 wymierza wyłącznie dyrektor zakładu karnego, pozostałe może wymierzyć również osoba przez niego upoważniona. Sędzia penitencjarny kar dyscyplinarnych nie wymierza, ale może wstrzymać wykonanie kary albo ją uchylić jako niezasadną.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 144 § 1 i art. 148 § 1

Czym różni się ulga od nagrody?

a) Ulgę przyznaje komisja penitencjarna na wniosek wychowawcy skazanego, a nagrodę zawsze dyrektor zakładu karnego
b) Ulga to nagroda z wąskiego katalogu, stosowana ze względu na warunki rodzinne lub osobiste, a nie za zachowanie poprawna
c) Ulga przysługuje skazanemu z mocy prawa po roku odbywania kary, a nagroda zależy od uznania dyrektora zakładu
d) Ulgę można przyznać tylko w zakładzie karnym typu otwartego, a nagrodę w każdym typie zakładu karnego

Dlaczego tak: Nagroda jest reakcją na dobre zachowanie, ulga na sytuację skazanego. Jako ulgi można stosować tylko nagrody wymienione w art. 138 § 1 pkt 1, 2, 12, 15 i 16, czyli dodatkowe lub dłuższe widzenie, widzenie bez osoby dozorującej, widzenie we własnej odzieży i dodatkowe rozmowy telefoniczne. Ulgę przyznaje dyrektor lub osoba przez niego upoważniona.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 141 § 1 i § 3

Po jakim czasie skazanemu można przyznać nagrodę w postaci zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego bez dozoru?

a) Po odbyciu co najmniej jednej trzeciej orzeczonej kary pozbawienia wolności
b) Po odbyciu co najmniej roku kary, niezależnie od jej wymiaru i rodzaju zakładu
c) Po odbyciu co najmniej połowy tej części kary, po której mógłby być warunkowo zwolniony poprawna
d) Po odbyciu co najmniej połowy orzeczonej kary pozbawienia wolności, bez innych warunków

Dlaczego tak: Przepis nie odnosi się do całej kary, tylko do progu warunkowego przedterminowego zwolnienia i bierze jego połowę. Do tego postawa skazanego musi uzasadniać przypuszczenie, że poza zakładem będzie przestrzegał porządku prawnego. Łączny czas takich nagród nie może przekroczyć 28 dni w roku.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 139 § 1 i § 4

Pułapka: Chodzi o połowę części kary otwierającej drogę do warunkowego zwolnienia, a nie o połowę całej kary.

Po jakim okresie skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności może dostać nagrodę w postaci opuszczenia zakładu karnego bez dozoru?

a) Po odbyciu co najmniej 10 lat kary i po uzyskaniu zgody sądu penitencjarnego
b) Po odbyciu co najmniej 20 lat kary i po przeprowadzeniu badań psychologicznych
c) Nigdy, bo skazanym na dożywocie nagród tego rodzaju w ogóle się nie przyznaje
d) Po odbyciu co najmniej 15 lat kary poprawna

Dlaczego tak: Dla skazanych na dożywocie próg wynosi 15 lat odbytej kary. Dwadzieścia lat to inny próg: dopiero po nich takiego skazanego można przenieść do zakładu typu półotwartego. Jeżeli skazany przebywa w zakładzie typu zamkniętego, przyznanie tej nagrody wymaga dodatkowo zgody sędziego penitencjarnego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 139 § 5 i § 6

Po jakim czasie skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności można przenieść do zakładu karnego typu półotwartego, a po jakim do otwartego?

a) Po 20 latach do półotwartego i po 25 latach do otwartego poprawna
b) Po 15 latach do półotwartego i po 20 latach do otwartego
c) Po 25 latach do półotwartego i po 30 latach do otwartego
d) Po 10 latach do półotwartego i po 15 latach do otwartego

Dlaczego tak: Progi wynoszą 20 i 25 lat odbytej kary. Samo ich osiągnięcie nie wystarcza: przeniesienie może nastąpić dopiero po przeprowadzeniu badań psychologicznych, a także psychiatrycznych.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 89 § 3

Kto odbywa karę w systemie programowanego oddziaływania?

a) Wyłącznie skazani młodociani, dla których ten system jest obowiązkowy
b) Skazani młodociani oraz skazani dorośli, którzy zgadzają się współtworzyć indywidualny program poprawna
c) Skazani dorośli odbywający karę po raz pierwszy, niezależnie od ich zgody
d) Skazani skierowani do tego systemu przez sędziego penitencjarnego w drodze postanowienia

Dlaczego tak: Młodociani trafiają do tego systemu z mocy przepisu, dorośli tylko wtedy, gdy wyrażą zgodę na współudział w opracowaniu i wykonaniu indywidualnego programu oddziaływania. Skazanego dorosłego, który nie przestrzega wymagań programu, przenosi się do systemu zwykłego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 95 § 1 i § 4

Kto odbywa karę w systemie terapeutycznym?

a) Skazani, którzy nie przestrzegają wymagań indywidualnego programu oddziaływania
b) Skazani odbywający karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz karę 25 lat i wyższą
c) Skazani z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi, uzależnieni oraz niepełnosprawni fizycznie poprawna
d) Skazani zakwalifikowani jako stwarzający poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego

Dlaczego tak: System terapeutyczny jest dla tych, którzy wymagają oddziaływania specjalistycznego: opieki psychologicznej, lekarskiej lub rehabilitacyjnej. Za zgodą mogą w oddziale terapeutycznym odbywać karę także inni skazani, jeżeli przemawiają za tym względy lecznicze i wychowawcze.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 96 § 1 i § 3

Co jest podstawą klasyfikacji skazanych?

a) Wyłącznie treść wyroku skazującego oraz opinia sądowego kuratora zawodowego
b) Wynik obowiązkowych badań psychiatrycznych przeprowadzanych w ośrodku diagnostycznym
c) Deklaracja skazanego złożona przy przyjęciu do aresztu śledczego i opinia wychowawcy
d) Badania osobopoznawcze skazanego poprawna

Dlaczego tak: Podstawą klasyfikacji są w szczególności badania osobopoznawcze. Bierze się przy tym pod uwagę między innymi płeć, wiek, uprzednie odbywanie kary, umyślność czynu, czas pozostały do odbycia, stan zdrowia, stopień demoralizacji, rodzaj przestępstwa i stosunek skazanego do czynu. Badania psychiatryczne przeprowadza się w miarę potrzeby i co do zasady za zgodą skazanego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 82 § 2 i § 3

Kto może zmienić określony w wyroku rodzaj i typ zakładu karnego?

a) Sąd penitencjarny, a po ucieczce skazanego komisja penitencjarna poprawna
b) Komisja penitencjarna zakładu karnego w każdym wypadku
c) Dyrektor zakładu karnego po zasięgnięciu opinii wychowawcy
d) Dyrektor okręgowy Służby Więziennej na wniosek dyrektora zakładu

Dlaczego tak: Zasadą jest wyłączność sądu penitencjarnego, także co do orzeczonego systemu terapeutycznego. Wyjątek dotyczy ucieczki z zakładu typu półotwartego albo otwartego oraz niezgłoszenia się do takiego zakładu po jego opuszczeniu na przepustce: wtedy decyduje komisja penitencjarna. Komisja decyduje też wtedy, gdy po postanowieniu sądu pojawią się nowe okoliczności.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 74 § 1 i § 2

Jak długo skazany przyjęty do aresztu śledczego może przebywać w celi przejściowej?

a) Nie dłużej niż 7 dni
b) Nie dłużej niż 14 dni poprawna
c) Nie dłużej niż 30 dni
d) Nie dłużej niż 3 dni

Dlaczego tak: Czternaście dni to maksimum, a nie termin sztywny: cela przejściowa służy wstępnym badaniom lekarskim, zabiegom sanitarnym, badaniom osobopoznawczym i zapoznaniu z przepisami. Skazanego przetransportowanego z innej jednostki, który był już tym badaniom poddany, w celi przejściowej się nie umieszcza.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 79b § 1 i § 2

Do jakiego wypoczynku ma prawo skazany w ciągu doby?

a) Do co najmniej półgodzinnego spaceru i 8-godzinnego czasu przeznaczonego na sen
b) Do co najmniej godzinnego spaceru i 6-godzinnego czasu przeznaczonego na sen
c) Do co najmniej godzinnego spaceru i 8-godzinnego czasu przeznaczonego na sen poprawna
d) Do co najmniej dwugodzinnego spaceru i 7-godzinnego czasu przeznaczonego na sen

Dlaczego tak: Godzina spaceru i osiem godzin na sen to minimum ustawowe. Spacer nie przysługuje w trakcie konwojowania ani w dniu konwojowania rozpoczętego nie później niż o godzinie 8.00 i zakończonego nie wcześniej niż o 16.00, ale wtedy w ciągu kolejnych 7 dni należy udzielić spaceru dodatkowego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 112 § 1 i § 3

Jak często skazany ma prawo korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego?

a) Co najmniej raz w miesiącu, w terminach z porządku wewnętrznego
b) Co najmniej raz dziennie, w terminach z porządku wewnętrznego
c) Wyłącznie za każdorazową zgodą dyrektora zakładu karnego
d) Co najmniej raz w tygodniu, w terminach z porządku wewnętrznego poprawna

Dlaczego tak: Minimum to raz w tygodniu, na własny koszt lub na koszt rozmówcy, w sposób i w terminach ustalonych w porządku wewnętrznym. W wypadkach zagrożenia porządku publicznego lub bezpieczeństwa zakładu dyrektor może pozbawić skazanego tego uprawnienia na czas określony.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 105b § 1 i § 3

Jak często skazany ma prawo otrzymać paczkę żywnościową i dokonywać zakupów w zakładzie karnym?

a) Paczkę raz na kwartał, a zakupy co najmniej raz w miesiącu
b) Paczkę raz w tygodniu, a zakupy co najmniej dwa razy w miesiącu
c) Paczkę raz w miesiącu, a zakupy co najmniej trzy razy w miesiącu poprawna
d) Paczkę raz w miesiącu, a zakupy wyłącznie za zgodą dyrektora zakładu

Dlaczego tak: Paczka żywnościowa przysługuje raz w miesiącu, po złożeniu pisemnego zamówienia i pokryciu kosztów jej przygotowania; zamówić ją może także osoba najbliższa. Zakupy to co najmniej trzy razy w miesiącu, a pierwszy zakup trzeba umożliwić nie później niż trzeciego dnia roboczego po przyjęciu do aresztu śledczego.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 113a § 1 i § 3

Jakie rodzaje dozoru można kontrolować w systemie dozoru elektronicznego?

a) Dozór stacjonarny, dozór mobilny i dozór zbliżeniowy poprawna
b) Dozór stacjonarny, dozór mobilny i dozór prewencyjny
c) Dozór domowy, dozór mobilny i dozór zbliżeniowy
d) Dozór stacjonarny, dozór konwojowy i dozór zbliżeniowy

Dlaczego tak: Dozór stacjonarny sprawdza obecność w danym miejscu w określonych dniach i godzinach, mobilny bieżące miejsce pobytu, zbliżeniowy zachowanie minimalnej odległości od wskazanej osoby. Karę pozbawienia wolności wykonuje się w systemie dozoru elektronicznego zawsze jako dozór stacjonarny.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 43b § 3 i art. 43c § 1

Przy jakim wymiarze kary zezwolenia na dozór elektroniczny może udzielić komisja penitencjarna, a nie sąd penitencjarny?

a) Przy karze nieprzekraczającej roku, jeżeli skazany nie rozpoczął jeszcze jej odbywania
b) Przy karze nieprzekraczającej roku i 6 miesięcy, niezależnie od etapu jej wykonywania
c) Przy karze nieprzekraczającej 6 miesięcy, jeżeli skazany rozpoczął już odbywanie kary
d) Przy karze nieprzekraczającej 4 miesięcy, jeżeli skazany rozpoczął już odbywanie kary poprawna

Dlaczego tak: Komisja penitencjarna ma własną, wąską drogę: kara do 4 miesięcy i skazany już osadzony. Rok i 6 miesięcy to próg dla sądu penitencjarnego. Komisja wydaje decyzję w terminie 14 dni od wpływu wniosku, sąd postanowienie w terminie 30 dni.

Podstawa prawna: Kodeks karny wykonawczy, art. 43lla § 1, § 4 i § 7; Kodeks karny wykonawczy, art. 43la § 1 pkt 1

Pułapka: Jeżeli w chwili złożenia wniosku skazany nie rozpoczął jeszcze odbywania kary, właściwy jest sąd penitencjarny, a nie komisja.

Wróć do spisu dziedzin albo przećwicz ten materiał w testach i na fiszkach. Tam czekają pytania ułożone przez nas ponad jawny wykaz - z tych samych przepisów, ale postawione inaczej, żeby sprawdzić, czy naprawdę rozumiesz przepis, a nie pamiętasz jedno zdanie.