Unia Europejska i NATO

Dlaczego tak: Artykuł 13 wymienia siedem instytucji: Parlament Europejski, Radę Europejską, Radę, Komisję Europejską, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Trybunał Obrachunkowy. Kandydaci mylą tę liczbę z liczbą organów doradczych i agencji, których jest znacznie więcej.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 13 ust. 1

Pułapka: Komitet Regionów i Komitet Ekonomiczno-Społeczny są wymienione dopiero w ustępie 4 i nie są instytucjami.

Dlaczego tak: Komitet Regionów wspomaga Parlament Europejski, Radę i Komisję, ale robi to jako organ doradczy z ustępu 4. W wykazie instytucji z ustępu 1 stoją natomiast Rada Europejska, Europejski Bank Centralny i Trybunał Obrachunkowy.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 13 ust. 1 i 4

Dlaczego tak: Traktat mówi, że liczba przedstawicieli obywateli nie przekracza siedmiuset pięćdziesięciu, nie licząc przewodniczącego. Liczba 720 to obecny skład Parlamentu wybranego w 2024 r., a nie limit traktatowy.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 14 ust. 2

Pułapka: 720 posłów to stan faktyczny kadencji rozpoczętej w 2024 r., a nie granica z traktatu.

Dlaczego tak: Członkowie Parlamentu Europejskiego są wybierani na pięcioletnią kadencję w powszechnych wyborach bezpośrednich, w głosowaniu wolnym i tajnym. Sześć lat to kadencja sędziów Trybunału Sprawiedliwości, a nie posłów.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 14 ust. 3

Pułapka: Sześcioletnia kadencja dotyczy sędziów i rzeczników generalnych, nie eurodeputowanych.

Dlaczego tak: Protokół nr 6 wymienia siedziby po kolei i w literze i stwierdza, że Europejski Bank Centralny ma siedzibę we Frankfurcie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej urzęduje w Luksemburgu, a Komisja i Rada w Brukseli.

Podstawa prawna: Protokół nr 6 w sprawie siedzib, art. 1 lit. i

Pułapka: Siedzib instytucji nie ma w artykule 13 traktatu, który wylicza tylko ich nazwy.

Dlaczego tak: Protokół nr 6 w literze d stanowi, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma siedzibę w Luksemburgu, a w literze e umieszcza tam także Trybunał Obrachunkowy. W Hadze protokół umieszcza Europol, a w Strasburgu Parlament Europejski.

Podstawa prawna: Protokół nr 6 w sprawie siedzib, art. 1 lit. d

Pułapka: W Strasburgu protokół umieszcza Parlament Europejski, a nie któryś z trybunałów.

Dlaczego tak: Rada Europejska nadaje Unii impulsy do rozwoju i określa ogólne kierunki oraz priorytety polityczne, ale traktat wprost mówi, że nie pełni funkcji prawodawczej. Prawo stanowią wspólnie Parlament Europejski i Rada.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 15 ust. 1

Pułapka: Rada Europejska to nie to samo co Rada Unii Europejskiej, która akty prawne przyjmuje.

Dlaczego tak: Traktat stawia jednocześnie próg państw i próg ludności: co najmniej 55% członków Rady, ale nie mniej niż piętnastu, reprezentujących co najmniej 65% ludności Unii. Mniejszość blokująca musi liczyć co najmniej czterech członków Rady.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 16 ust. 4

Dlaczego tak: Prezydencję składów Rady sprawują na zasadzie równej rotacji przedstawiciele państw członkowskich, ale traktat wprost wyłącza z tego Radę do Spraw Zagranicznych. Rotacja obejmuje natomiast Radę do Spraw Ogólnych, która zapewnia spójność prac wszystkich składów Rady.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 16 ust. 9

Pułapka: Rada do Spraw Ogólnych bywa mylona z Radą do Spraw Zagranicznych, a to ona podlega rotacji.

Dlaczego tak: Kadencja Komisji wynosi pięć lat i jest zsynchronizowana z kadencją Parlamentu Europejskiego, który zatwierdza jej skład w głosowaniu. Sześć lat to kadencja sędziów Trybunału Sprawiedliwości.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 17 ust. 3

Dlaczego tak: Artykuł 3 ustęp 4 mówi wprost, że Unia ustanawia unię gospodarczą i walutową, której walutą jest euro. Ecu było jednostką rozliczeniową sprzed 1999 r. i euro ją zastąpiło.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 3 ust. 4

Dlaczego tak: Państwo ubiegające się o członkostwo kieruje wniosek do Rady, która stanowi jednomyślnie po opinii Komisji i po zgodzie Parlamentu Europejskiego. Zgoda musi zapaść większością głosów członków wchodzących w skład Parlamentu, a nie tylko obecnych na sali.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 49

Pułapka: Większość członków całego składu jest trudniejsza do osiągnięcia niż większość głosujących.

Dlaczego tak: Traktaty przestają obowiązywać w dniu wejścia w życie umowy o wystąpieniu, a jeśli takiej umowy nie ma, dwa lata po notyfikacji. Rada Europejska może ten okres przedłużyć, ale tylko jednomyślnie i w porozumieniu z zainteresowanym państwem.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 50 ust. 3

Dlaczego tak: Obywatelem Unii jest każda osoba mająca obywatelstwo państwa członkowskiego, a obywatelstwo unijne ma charakter dodatkowy i krajowego nie zastępuje. Nie da się go nabyć ani stracić bez zmiany obywatelstwa państwa członkowskiego.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 9

Dlaczego tak: Traktat z Lizbony nadał Karcie z 7 grudnia 2000 r. taką samą moc prawną jak Traktaty. Karta nie rozszerza jednak kompetencji Unii określonych w Traktatach.

Podstawa prawna: Traktat o Unii Europejskiej, art. 6 ust. 1

Dlaczego tak: Artykuł 2 mówi o rozwijaniu pokojowych i przyjaznych stosunków: Strony wzmacniają swoje wolne instytucje, dążą do usuwania nieporozumień w polityce gospodarczej i popierają współpracę gospodarczą. Zdolność do odparcia napaści to artykuł 3, a przystąpienie nowych państw artykuł 10.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 2

Dlaczego tak: Artykuł 5 to klauzula obrony zbiorowej: zbrojna napaść na jedną lub kilka Stron w Europie lub Ameryce Północnej jest uważana za napaść przeciwko nim wszystkim. Konsultacje przy zagrożeniu reguluje artykuł 4, przystąpienie artykuł 10, a wypowiedzenie artykuł 13.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 5

Dlaczego tak: Artykuł 5 opiera pomoc sojuszniczą na prawie do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony uznanym przez artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych. O każdej napaści i o zastosowanych środkach trzeba bezzwłocznie powiadomić Radę Bezpieczeństwa.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 5

Dlaczego tak: Rada ustanowiona artykułem 9 tworzy organy pomocnicze, a komitet obrony ma powołać natychmiast. Jego zadaniem jest zalecanie środków potrzebnych do wykonania artykułu 3, czyli zdolności obronnych, oraz artykułu 5, czyli obrony zbiorowej.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 9

Pułapka: Powiadomienie Rady Bezpieczeństwa nakazuje artykuł 5, i robi to napadnięta Strona, a nie komitet.

Dlaczego tak: Traktat wszedł w życie po złożeniu ratyfikacji większości sygnatariuszy, przy czym artykuł 11 wymienia siedem państw, których ratyfikacja była konieczna: Belgię, Francję, Holandię, Kanadę, Luksemburg, Stany Zjednoczone i Zjednoczone Królestwo. Dokumenty ratyfikacyjne składa się Rządowi Stanów Zjednoczonych.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 11

Pułapka: Traktat nie wymagał ratyfikacji wszystkich sygnatariuszy, tylko ich większości.

Dlaczego tak: Artykuł 4 uruchamia sama ocena jednej ze Stron, że jej integralność terytorialna, niezależność polityczna lub bezpieczeństwo są zagrożone. Zbrojna napaść to już artykuł 5, a przegląd Traktatu po dziesięciu latach to artykuł 12.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 4

Dlaczego tak: Zaproszenie do przystąpienia wymaga jednomyślnej zgody wszystkich Stron, a zaprosić można każde inne państwo europejskie zdolne popierać zasady Traktatu. Jeden sprzeciw wystarczy, żeby procedura stanęła.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 10

Dlaczego tak: Depozytariuszem Traktatu Północnoatlantyckiego jest Rząd Stanów Zjednoczonych i to on przyjmuje dokumenty przystąpienia oraz powiadamia o nich pozostałe Strony. Traktat o Unii Europejskiej ma innego depozytariusza, którym jest Rząd Republiki Włoskiej.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 10; Traktat Północnoatlantycki, art. 11

Dlaczego tak: Artykuł 5 nakazuje bezzwłocznie powiadomić Radę Bezpieczeństwa o napaści i o zastosowanych środkach, a same środki zostają zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Żadnego terminu liczonego w latach traktat tu nie stawia.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 5

Pułapka: Zakończenie akcji zależy od działań Rady Bezpieczeństwa, a nie od upływu czasu.

Dlaczego tak: Wystąpienie jest możliwe po dwudziestoletnim okresie obowiązywania Traktatu i następuje rok po zawiadomieniu złożonym Rządowi Stanów Zjednoczonych. Dziesięć lat to termin z artykułu 12, po którym można żądać przeglądu Traktatu.

Podstawa prawna: Traktat Północnoatlantycki, art. 13

Pułapka: Dziesięć lat dotyczy przeglądu Traktatu z artykułu 12, a nie wypowiedzenia.